Tablica rozkładu chi-kwadrat zawiera prawostronne wartości krytyczne wykorzystywane między innymi w testach zgodności, testach niezależności, badaniu wariancji oraz części testów diagnostycznych w ekonometrii. Pod tabelą znajduje się kalkulator dystrybuanty, prawego ogona i kwantyli dla dowolnej dodatniej całkowitej liczby stopni swobody.
Czym jest rozkład chi-kwadrat?
Jeżeli Z1, Z2, …, Zν są niezależnymi zmiennymi o standaryzowanym rozkładzie normalnym, to suma ich kwadratów ma rozkład chi-kwadrat z ν stopniami swobody:
$$X=Z_1^2+Z_2^2+\ldots+Z_{\nu}^2\sim \chi^2_{\nu}.$$
Rozkład χ2 jest określony tylko dla wartości nieujemnych i jest zwykle asymetryczny prawostronnie. Wraz ze wzrostem liczby stopni swobody jego kształt staje się mniej skośny.
Tablica wartości krytycznych χ²
W tablicy przyjęto konwencję prawostronną:
$$P\left(\chi^2_{\nu}>\chi^2_{\alpha;\nu}\right)=\alpha.$$
Wybieramy wiersz odpowiadający liczbie stopni swobody ν i kolumnę odpowiadającą prawdopodobieństwu α w prawym ogonie. Przykładowo dla ν = 10 i α = 0,05 otrzymujemy χ20,05;10 ≈ 18,307.
| ν | α = 0,995 | α = 0,990 | α = 0,975 | α = 0,950 | α = 0,900 | α = 0,100 | α = 0,050 | α = 0,025 | α = 0,010 | α = 0,005 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 0,000 | 0,000 | 0,001 | 0,004 | 0,016 | 2,706 | 3,841 | 5,024 | 6,635 | 7,879 |
| 2 | 0,010 | 0,020 | 0,051 | 0,103 | 0,211 | 4,605 | 5,991 | 7,378 | 9,210 | 10,597 |
| 3 | 0,072 | 0,115 | 0,216 | 0,352 | 0,584 | 6,251 | 7,815 | 9,348 | 11,345 | 12,838 |
| 4 | 0,207 | 0,297 | 0,484 | 0,711 | 1,064 | 7,779 | 9,488 | 11,143 | 13,277 | 14,860 |
| 5 | 0,412 | 0,554 | 0,831 | 1,145 | 1,610 | 9,236 | 11,070 | 12,833 | 15,086 | 16,750 |
| 6 | 0,676 | 0,872 | 1,237 | 1,635 | 2,204 | 10,645 | 12,592 | 14,449 | 16,812 | 18,548 |
| 7 | 0,989 | 1,239 | 1,690 | 2,167 | 2,833 | 12,017 | 14,067 | 16,013 | 18,475 | 20,278 |
| 8 | 1,344 | 1,646 | 2,180 | 2,733 | 3,490 | 13,362 | 15,507 | 17,535 | 20,090 | 21,955 |
| 9 | 1,735 | 2,088 | 2,700 | 3,325 | 4,168 | 14,684 | 16,919 | 19,023 | 21,666 | 23,589 |
| 10 | 2,156 | 2,558 | 3,247 | 3,940 | 4,865 | 15,987 | 18,307 | 20,483 | 23,209 | 25,188 |
| 11 | 2,603 | 3,053 | 3,816 | 4,575 | 5,578 | 17,275 | 19,675 | 21,920 | 24,725 | 26,757 |
| 12 | 3,074 | 3,571 | 4,404 | 5,226 | 6,304 | 18,549 | 21,026 | 23,337 | 26,217 | 28,300 |
| 13 | 3,565 | 4,107 | 5,009 | 5,892 | 7,042 | 19,812 | 22,362 | 24,736 | 27,688 | 29,819 |
| 14 | 4,075 | 4,660 | 5,629 | 6,571 | 7,790 | 21,064 | 23,685 | 26,119 | 29,141 | 31,319 |
| 15 | 4,601 | 5,229 | 6,262 | 7,261 | 8,547 | 22,307 | 24,996 | 27,488 | 30,578 | 32,801 |
| 16 | 5,142 | 5,812 | 6,908 | 7,962 | 9,312 | 23,542 | 26,296 | 28,845 | 32,000 | 34,267 |
| 17 | 5,697 | 6,408 | 7,564 | 8,672 | 10,085 | 24,769 | 27,587 | 30,191 | 33,409 | 35,718 |
| 18 | 6,265 | 7,015 | 8,231 | 9,390 | 10,865 | 25,989 | 28,869 | 31,526 | 34,805 | 37,156 |
| 19 | 6,844 | 7,633 | 8,907 | 10,117 | 11,651 | 27,204 | 30,144 | 32,852 | 36,191 | 38,582 |
| 20 | 7,434 | 8,260 | 9,591 | 10,851 | 12,443 | 28,412 | 31,410 | 34,170 | 37,566 | 39,997 |
| 21 | 8,034 | 8,897 | 10,283 | 11,591 | 13,240 | 29,615 | 32,671 | 35,479 | 38,932 | 41,401 |
| 22 | 8,643 | 9,542 | 10,982 | 12,338 | 14,041 | 30,813 | 33,924 | 36,781 | 40,289 | 42,796 |
| 23 | 9,260 | 10,196 | 11,689 | 13,091 | 14,848 | 32,007 | 35,172 | 38,076 | 41,638 | 44,181 |
| 24 | 9,886 | 10,856 | 12,401 | 13,848 | 15,659 | 33,196 | 36,415 | 39,364 | 42,980 | 45,559 |
| 25 | 10,520 | 11,524 | 13,120 | 14,611 | 16,473 | 34,382 | 37,652 | 40,646 | 44,314 | 46,928 |
| 26 | 11,160 | 12,198 | 13,844 | 15,379 | 17,292 | 35,563 | 38,885 | 41,923 | 45,642 | 48,290 |
| 27 | 11,808 | 12,879 | 14,573 | 16,151 | 18,114 | 36,741 | 40,113 | 43,195 | 46,963 | 49,645 |
| 28 | 12,461 | 13,565 | 15,308 | 16,928 | 18,939 | 37,916 | 41,337 | 44,461 | 48,278 | 50,993 |
| 29 | 13,121 | 14,256 | 16,047 | 17,708 | 19,768 | 39,087 | 42,557 | 45,722 | 49,588 | 52,336 |
| 30 | 13,787 | 14,953 | 16,791 | 18,493 | 20,599 | 40,256 | 43,773 | 46,979 | 50,892 | 53,672 |
| 40 | 20,707 | 22,164 | 24,433 | 26,509 | 29,051 | 51,805 | 55,758 | 59,342 | 63,691 | 66,766 |
| 50 | 27,991 | 29,707 | 32,357 | 34,764 | 37,689 | 63,167 | 67,505 | 71,420 | 76,154 | 79,490 |
| 60 | 35,534 | 37,485 | 40,482 | 43,188 | 46,459 | 74,397 | 79,082 | 83,298 | 88,379 | 91,952 |
| 80 | 51,172 | 53,540 | 57,153 | 60,391 | 64,278 | 96,578 | 101,879 | 106,629 | 112,329 | 116,321 |
| 100 | 67,328 | 70,065 | 74,222 | 77,929 | 82,358 | 118,498 | 124,342 | 129,561 | 135,807 | 140,169 |
| 120 | 83,852 | 86,923 | 91,573 | 95,705 | 100,624 | 140,233 | 146,567 | 152,211 | 158,950 | 163,648 |
Jak odczytywać lewy ogon i wartości do testu dwustronnego?
Tablica jest prawostronna, ale można z niej odczytać także kwantyl lewostronny. Jeżeli potrzebujesz wartości, dla której P(χ2ν ≤ x) = 0,05, wybierasz kolumnę α = 0,950, ponieważ P(χ2ν > x) = 0,950.
W teście dwustronnym na poziomie istotności α = 0,05 stosuje się dwie wartości krytyczne: dolną χ20,975;ν i górną χ20,025;ν. Każdy z ogonów ma wtedy prawdopodobieństwo 0,025.
Dokładny kalkulator rozkładu chi-kwadrat
Kalkulator rozkładu chi-kwadrat
Wpisz liczbę stopni swobody ν i wartość χ2 albo prawdopodobieństwo p. Możesz użyć przecinka dziesiętnego.
Typowe zastosowania rozkładu χ²
- test zgodności rozkładu empirycznego z rozkładem teoretycznym,
- test niezależności i test jednorodności w tabelach kontyngencji,
- testowanie wariancji i budowa przedziałów ufności dla wariancji w populacji normalnej,
- wybrane testy diagnostyczne modeli ekonometrycznych, w tym testy typu LM.
Przykład użycia
Przykład: 95-procentowy przedział ufności dla wariancji
W próbie z populacji normalnej otrzymano n = 15 obserwacji i wariancję z próby s² = 4. Wyznacz 95-procentowy przedział ufności dla wariancji σ².
Rozwiązanie
Liczba stopni swobody wynosi ν = n − 1 = 14. Dla poziomu ufności 0,95 mamy α = 0,05, zatem w obu ogonach znajduje się α/2 = 0,025.
Z tablicy odczytujemy:
$$\chi^2_{0{,}975;14}\approx 5{,}629,\qquad \chi^2_{0{,}025;14}\approx 26{,}119.$$
Przedział ma postać:
$$\left(\frac{\nu s^2}{\chi^2_{0{,}025;\nu}},\frac{\nu s^2}{\chi^2_{0{,}975;\nu}}\right)=\left(\frac{14\cdot4}{26{,}119},\frac{14\cdot4}{5{,}629}\right)\approx(2{,}144;9{,}949).$$
Z prawdopodobieństwem ufności 0,95 wariancja populacji znajduje się w tym przedziale.
Pomoc w statystyce i ekonometrii
Nie wiesz, której tablicy użyć?
Pomagamy dobrać właściwy rozkład, odczytać wartość krytyczną, wybrać test statystyczny oraz poprawnie zinterpretować wynik. Możemy też przejść przez całe zadanie krok po kroku.
- statystyka, ekonometria i analiza danych,
- testowanie hipotez i interpretacja wyników,
- konsultacje online oraz pomoc w rozwiązaniu zadania.